روش‌های اندازه‌گیری تنش پسماند

بررسی تخصصی تکنیک‌های مخرب، نیمه‌مخرب و غیرمخرب به همراه کاربردها، مزایا و معایب صنعتی

روش‌های اندازه‌گیری تنش پسماند (Residual Stress Measurement Methods) معمولاً بر اساس میزان آسیبی که به قطعه وارد می‌کنند به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

روش‌های مخرب (Destructive Methods)

در این روش‌ها، قطعه به‌طور کامل یا در بخش قابل توجهی تخریب می‌شود تا تنش‌های داخلی آزاد شده و از روی تغییر شکل یا کرنش آزاد شده، تنش پسماند محاسبه شود.

روش‌های مهم مخرب عبارتند از:

روش برش و تقسیم نمونه (Sectioning Method)
روش کانتور (Contour Method)
برداشت لایه‌ای (Deep Sectioning / Layer Removal)
ایجاد شکاف کنترل‌شده (Slitting Method)
روش انعطاف ترک (Crack Compliance Method)

مزایای اندازه گیری تنش پسماند به کمک روش‌های مخرب

معایب اندازه گیری تنش پسماند به کمک روش‌های مخرب

برخی روش‌های مخرب اندازه گیری تنش پسماند در قطعات

روش‌های نیمه‌مخرب (Semi-Destructive Methods)

در این روش‌ها فقط بخش کوچکی از قطعه آسیب می‌بیند و معمولاً قطعه بعد از تست قابل استفاده است.

روش‌های مهم نیمه‌مخرب عبارتند از:

مزایای اندازه گیری تنش پسماند به کمک روش‌های نیمه مخرب

معایب اندازه گیری تنش پسماند به کمک روش‌های نیمه مخرب

برخی روش‌های نیمه مخرب اندازه گیری تنش پسماند

روش‌های غیرمخرب (Non-Destructive Methods-NDT)

این روش‌ها بدون آسیب قابل توجه به قطعه، میتوانند تنش پسماند را اندازه‌گیری کنند.

روش‌های مهم غیرمخرب عبارتند از:

مزایای اندازه گیری تنش پسماند به کمک روش‌های غیرمخرب

معایب اندازه گیری تنش پسماند به کمک روش‌های غیرمخرب

نیاز به کالیبراسیون پیچیده
وابستگی به جنس و ریزساختار ماده
در برخی روش‌ها محدودیت عمق یا دقت
هزینه بالای تجهیزات در روش‌های پیشرفته (مثل نوترون)